Cần bổ sung thực phẩm gì khi mang thai 3 tháng đầu?

Trong giai đoạn mang thai, đặc biệt là 3 tháng đầu, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học giữ vai trò vô cùng quan trọng nhằm hỗ trợ quá trình phát triển não bộ, hệ thần kinh, xương và răng cho thai nhi. Theo chia sẻ từ Bác sĩ Bích Trang BMT – Chuyên gia chăm sóc sức khỏe Mẹ và Bé, người mẹ không chỉ cần bổ sung các dưỡng chất từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau mà còn phải lưu ý phương pháp chế biến, liều lượng và những yếu tố an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Tuy nhiên, hầu hết các mẹ bầu đều có chung thắc mắc: “Cần bổ sung thực phẩm gì khi mang thai 3 tháng đầu?” và nên sắp xếp chế độ ăn như thế nào cho hợp lý. Thông tin dưới đây sẽ giúp giải đáp một cách đầy đủ, đồng thời gợi ý một số nhóm thực phẩm thiết yếu cần được ưu tiên trong giai đoạn quan trọng này.

Sự thay đổi cơ thể và nhu cầu dinh dưỡng trong 3 tháng đầu
Trong 3 tháng đầu thai kỳ, cơ thể mẹ bắt đầu có nhiều thay đổi khác biệt: lượng hormone tăng đột ngột, tình trạng ốm nghén, mệt mỏi, thậm chí có thể kèm theo nôn ói. Tuy nhiên, chính trong giai đoạn này, thai nhi đang hình thành và phát triển hệ thống ống thần kinh, mạch máu, tủy sống, não bộ, khung xương… Khẩu phần ăn đủ chất, giàu dinh dưỡng sẽ giúp hạn chế tối đa những biến chứng không mong muốn, góp phần tăng cường sức đề kháng cho mẹ.
Thêm vào đó, phối hợp khoa học giữa các nhóm dưỡng chất khác nhau còn giúp mẹ hạn chế những cơn buồn nôn, duy trì năng lượng và tâm trạng ổn định.

Axit folic
Axit folic (hay còn gọi là vitamin B9) được coi là “chìa khóa” giúp ngăn ngừa những dị tật ống thần kinh, hỗ trợ quá trình phát triển não bộ của thai nhi. Các chuyên gia y tế thường khuyến cáo phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu nên bổ sung khoảng 400 – 800 microgram axit folic mỗi ngày. Trong chế độ ăn hàng ngày, măng tây, ớt chuông, rau chân vịt, bông cải xanh, nấm… đều là những nguồn axit folic từ thực vật rất lý tưởng. Từ nguồn động vật, gan bò và trứng cũng đóng góp một lượng đáng kể axit folic cùng nhiều vi chất quan trọng khác.

Sắt
Trong bối cảnh dinh dưỡng tổng quát, bổ sung sắt cũng là yêu cầu không thể thiếu. Cơ thể cần sắt để tổng hợp hemoglobin giúp vận chuyển oxy cho cả mẹ và bé. Thiếu sắt thường gây ra tình trạng thiếu máu ở mẹ bầu, dẫn đến suy nhược, kém tập trung, và về lâu dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Trong trường hợp chế độ ăn chưa đủ, có thể cần bổ sung sắt liều cao dưới dạng viên uống theo chỉ định của bác sĩ.

Canxi và protein
Ngoài axit folic và sắt, canxi cùng protein là những dưỡng chất cấu tạo hệ thống xương, răng và cơ bắp cho thai nhi. Khả năng hấp thụ canxi của mẹ bầu sẽ quyết định sự hoàn thiện khung xương cho em bé, đồng thời hỗ trợ mẹ bầu hạn chế nguy cơ loãng xương sau sinh. Sữa tiệt trùng, sữa chua không đường, phô mai, cá mòi, cá cơm đều là những nguồn canxi và protein rất tốt.

Omega-3 và DHA
Bên cạnh đó, trong 3 tháng đầu, não bộ và hệ thần kinh cũng có sự tăng trưởng vượt bậc. Nguồn thực phẩm chứa omega-3, đặc biệt là DHA, chính là “trợ thủ” đắc lực cho quá trình hình thành và phát triển của não bộ, thị giác và hệ thần kinh trung ương. Cá béo (cá hồi, cá trích, cá thu…) khi được đưa vào thực đơn khoảng 2 – 3 lần mỗi tuần sẽ giúp bổ sung một lượng omega-3 cần thiết.

Chất xơ và vitamin D
Giai đoạn đầu của quá trình mang thai cũng thường đi kèm với những khó chịu về đường tiêu hóa, đặc biệt là vấn đề táo bón. Việc bổ sung chất xơ cùng ngũ cốc nguyên hạt sẽ giúp cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa, đồng thời đóng góp nguồn năng lượng ổn định. Trong một số trường hợp, phụ nữ mang thai được chỉ định dùng vitamin D và các vi chất khác nhằm ngăn ngừa biến chứng.

Thực phẩm và chế độ dinh dưỡng khuyến khích
Ví dụ một thực đơn mẫu cho mẹ bầu 3 tháng đầu có thể tham khảo: Bữa sáng khởi đầu ngày mới với cháo yến mạch giàu chất xơ, kèm theo sữa hạt và một quả chuối để cung cấp năng lượng tức thời.
Bên cạnh dinh dưỡng, việc nghỉ ngơi hợp lý, giữ tinh thần thoải mái và đi khám thai định kỳ cũng không kém phần quan trọng. Trong trường hợp mẹ cần dùng thêm bất cứ loại thực phẩm chức năng hoặc viên uống nào, bắt buộc phải tham khảo đúng liều lượng và thời gian dùng từ chuyên gia y tế để không làm ảnh hưởng xấu đến thai nhi.

Kiêng kỵ cần lưu ý
Ngoài những thực phẩm nên ăn, cần nắm rõ một số điều kiêng kỵ: tuyệt đối tránh các món sống như sushi, gỏi cá, thịt tái, trứng lòng đào để phòng ngừa nhiễm khuẩn. Mẹ bầu cũng nên hạn chế caffeine ở mức dưới 200mg mỗi ngày.

Kết luận
Nhìn chung, giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ đòi hỏi cơ thể mẹ cung cấp đầy đủ và cân đối các nhóm chất: chất bột đường, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất. Điều quan trọng là phải nắm vững “Cần bổ sung thực phẩm gì khi mang thai 3 tháng đầu?”, từ đó xây dựng thực đơn phù hợp với khẩu vị, thể trạng cũng như điều kiện kinh tế. Đồng thời, tuân thủ các nguyên tắc an toàn và hạn chế thực phẩm không tốt sẽ là nền tảng quan trọng để bảo đảm sức khỏe cho cả mẹ và con, hướng tới một thai kỳ thuận lợi.
Hy vọng những chia sẻ từ Bác sĩ Bích Trang BMT – Chuyên gia chăm sóc sức khỏe Mẹ và Bé cùng với kiến thức tổng hợp vừa rồi có thể mang lại cho bạn đọc cái nhìn rõ ràng và đáng tin cậy hơn về chế độ dinh dưỡng trong 3 tháng đầu mang thai.