Hướng dẫn cách bảo quản sữa Mẹ đúng cách

Trong quá trình chăm sóc trẻ nhỏ, đặc biệt là trong giai đoạn đầu đời khi bé còn hoàn toàn phụ thuộc vào sữa mẹ, việc bảo quản sữa mẹ đúng cách đóng vai trò vô cùng quan trọng. Sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời giúp bé phát triển toàn diện, mà còn chứa các kháng thể tự nhiên hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch của trẻ.

Dựa trên những chia sẻ từ BS Bích Trang BMT – chuyên gia chăm sóc sức khoẻ Mẹ và Bé, cùng với các khuyến nghị chung từ nhiều chuyên gia, bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về cách bảo quản sữa mẹ một cách an toàn và hiệu quả. Qua đó, hi vọng giúp các bà mẹ đảm bảo chất lượng sữa, tiết kiệm thời gian và công sức trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.

Tại sao việc bảo quản sữa mẹ lại quan trọng?
Vì nhiều lý do khác nhau, không phải lúc nào mẹ cũng có thể cho bé bú trực tiếp. Có những trường hợp mẹ đi làm, bé ở nhà với người thân; hoặc mẹ vắt sữa trước những lúc bận rộn, không thể cho bé bú kịp thời. Bên cạnh đó, một số trẻ có nhu cầu bú nhiều hơn vào buổi tối nên mẹ cần chuẩn bị sẵn sữa từ ban ngày. Khi đó, sữa mẹ được vắt ra và cần bảo quản đúng cách để giữ trọn hàm lượng dinh dưỡng cũng như đảm bảo an toàn cho bé.
Nếu không tuân thủ quy trình vệ sinh và nhiệt độ bảo quản thích hợp, sữa mẹ có thể nhanh chóng bị nhiễm khuẩn hoặc suy giảm chất lượng. Nhờ vào những hướng dẫn của các chuyên gia như BS Bích Trang BMT, người mẹ có thể yên tâm hơn trong việc dành thời gian chăm sóc bé cũng như quay trở lại công việc một cách khoa học.

Quy trình chuẩn bị trước khi bảo quản sữa mẹ
1. Vệ sinh tay và dụng cụ
Trước khi vắt và bảo quản sữa mẹ, bước đầu tiên cực kỳ quan trọng là mẹ phải rửa tay sạch với xà phòng và nước ấm. Bên cạnh đó, các dụng cụ dùng để vắt, trữ sữa như phễu hút, bình đựng, túi trữ phải được tiệt trùng đúng quy trình. Việc tiệt trùng có thể thực hiện bằng cách luộc trong nước sôi (nhiệt độ 100°C) khoảng 5-10 phút hoặc sử dụng máy tiệt trùng chuyên dụng.

2. Môi trường vắt sữa
Nên chọn nơi thoáng mát, sạch sẽ để hạn chế tối đa nguy cơ vi khuẩn xâm nhập. Mẹ cũng cần ở trong tư thế thoải mái, tránh căng thẳng giúp dòng sữa tiết ra tốt hơn.

3. Lựa chọn túi hoặc bình trữ sữa phù hợp
Các chuyên gia, trong đó có BS Bích Trang BMT, luôn khuyến nghị nên sử dụng túi trữ sữa chuyên dụng hoặc bình đựng bằng nhựa hay thủy tinh không chứa BPA (chất độc hại). Những loại túi hoặc bình này có khóa kín, bền chắc và an toàn khi trữ đông.

Hướng dẫn thời gian và nhiệt độ bảo quản sữa mẹ
1. Bảo quản sữa mẹ ở nhiệt độ phòng
Trong điều kiện nhiệt độ phòng (không quá 25°C), sữa mẹ có thể được giữ nguyên chất lượng trong khoảng 4 giờ. Để hạn chế tác động của ánh nắng hay nhiệt độ môi trường, mẹ nên đặt sữa ở nơi râm mát, tránh tiếp xúc trực tiếp ánh sáng mặt trời.

2. Bảo quản sữa mẹ trong tủ lạnh
Điều kiện bảo quản trong tủ lạnh (ngăn mát, nhiệt độ từ 4°C đến 10°C) được coi là phương án an toàn và tiện lợi.
Thời gian lưu trữ: Tối đa 4 ngày.
Cách bảo quản: Sau khi vắt, mẹ nên nhanh chóng cho sữa vào bình hoặc túi trữ sạch, dán nhãn ghi rõ ngày, giờ vắt. Đặt sữa ở ngăn mát, không để ở cánh cửa tủ lạnh vì nhiệt độ tại cửa tủ thường dao động nhiều.
Chia sữa thành các túi nhỏ (khoảng 80-120 ml) sẽ thuận tiện khi hâm nóng và hạn chế lãng phí nếu bé bú ít.

3. Bảo quản sữa mẹ trong tủ đông
Đối với các mẹ có nhu cầu trữ sữa lâu dài hơn, tủ đông là lựa chọn tối ưu.
Thời gian lưu trữ: Khoảng 6 tháng là tốt nhất, nếu sữa được cất đúng quy cách và nhiệt độ luôn ổn định ở mức –18°C. Có thể trữ đến 12 tháng trong trường hợp bất khả kháng, nhưng chất lượng sữa sẽ giảm dần theo thời gian.
Cách thực hiện:
Làm lạnh nhanh sữa trong ngăn mát một khoảng thời gian (chừng 30 phút) trước khi chuyển vào ngăn đông.
Sử dụng túi trữ sữa chuyên dụng hoặc bình đựng có khả năng chịu lạnh tốt khi đông đá.
Ghi nhãn rõ ràng, xếp sữa ngay ngắn và có khoảng cách nhất định giữa các túi/bình để không khí lạnh lưu thông đều.

4. Bảo quản sữa mẹ khi không có tủ lạnh
Đôi khi mẹ có nhu cầu di chuyển xa hoặc đi du lịch, không thể sử dụng tủ lạnh. Khi đó, mẹ nên chuẩn bị túi giữ nhiệt hoặc thùng đá di động.
Thời gian lưu trữ tạm thời: Khoảng 24 giờ nếu có đủ đá hoặc túi giữ nhiệt chất lượng.
Nên cho sữa vào tủ lạnh hoặc tủ đông ngay khi có điều kiện để đảm bảo chất lượng.

Cách rã đông và sử dụng sữa mẹ
1. Rã đông
Khi cần cho bé bú, mẹ nên rã đông sữa bằng cách:
Chuyển sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát qua đêm để sữa tan từ từ, giữ được nhiều dưỡng chất nhất.
Hoặc có thể ngâm túi/bình sữa trong nước ấm (không quá 40°C) cho tới khi sữa tan hoàn toàn.
Không nên dùng nước quá nóng hoặc lò vi sóng để rã đông vì nhiệt độ cao có thể phá hủy cấu trúc protein và vitamin tự nhiên trong sữa. Bên cạnh đó, việc dùng lò vi sóng còn có nguy cơ tạo ra những điểm nóng cục bộ gây bỏng miệng bé.

2. Thời gian sử dụng sau rã đông
Sữa mẹ sau khi rã đông tốt nhất nên dùng trong vòng 24 giờ. Nếu sữa đã rã đông và đã đưa ra ngoài nhiệt độ phòng, chỉ nên giữ thêm khoảng 1-2 giờ. Việc tái đông sữa một lần nữa sau khi đã rã đông là điều không được khuyến khích vì chất lượng sữa sẽ giảm mạnh và có thể gây ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa non nớt của bé.

3. Kiểm tra nhiệt độ trước khi cho bé bú
Trước khi cho bé bú, mẹ nên kiểm tra nhiệt độ sữa bằng cách nhỏ vài giọt ra cổ tay. Nếu thấy ấm nhẹ, không quá nóng là có thể cho bé bú an toàn. Tránh trường hợp sữa quá nóng gây bỏng nướu và miệng bé.

Những lưu ý quan trọng khi lưu trữ sữa mẹ
1. Giữ vệ sinh tuyệt đối
Một trong những yếu tố tiên quyết để sữa mẹ luôn sạch và không bị vi khuẩn xâm nhập là đảm bảo vệ sinh tay, vệ sinh dụng cụ trước và sau khi vắt sữa. Mẹ cũng nhớ vệ sinh cả núm vú bằng nước ấm, lau khô nhẹ nhàng trước khi bắt tay vào vắt sữa.

2. Ghi nhãn, ghi chú đầy đủ
Mặc dù trữ sữa giúp tiết kiệm thời gian và rất thuận tiện, song nếu không có thói quen ghi rõ ngày, giờ vắt sữa, mẹ dễ nhầm lẫn hoặc dùng sữa quá hạn. Khi đã dán mác đầy đủ, mẹ cũng nên xếp sữa theo trình tự “sữa cũ dùng trước, sữa mới dùng sau” để đảm bảo bé nhận được sữa tươi ngon nhất.

3. Tuyệt đối không trộn sữa nhiệt độ khác nhau
BS Bích Trang BMT khuyên rằng khi mẹ đã có sữa trữ sẵn trong tủ lạnh, nếu muốn thêm sữa mới vắt vào cùng bình, hãy làm lạnh sữa mới vắt trước. Việc đổ trực tiếp sữa ấm mới vắt vào sữa lạnh dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và ảnh hưởng đến chất lượng cả bình sữa.

4. Kiểm tra mùi vị và màu sắc
Sữa mẹ có thể có chút thay đổi về màu sắc tùy thuộc vào chế độ ăn hàng ngày của mẹ hoặc cách trữ đông. Tuy nhiên, trước khi cho bé bú, mẹ vẫn nên kiểm tra xem sữa có mùi lạ, màu bất thường hay vón cục không. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, mẹ cần bỏ sữa đó để tránh rủi ro cho bé.

5. Sử dụng nhiệt độ phù hợp khi hâm sữa
Khi chỉ cần hâm nóng sữa trữ lạnh (chứ chưa đông), mẹ nên sử dụng máy hâm sữa hoặc ngâm bình trong nước ấm. Nếu hâm sữa bằng nước sôi hoặc nhiệt độ quá cao, sữa dễ bị biến chất. Hơn nữa, máy hâm sữa chuyên dụng thường có chế độ giữ nhiệt ổn định, giúp mẹ tiết kiệm thời gian và đảm bảo an toàn cho bé.

Lợi ích của việc bảo quản sữa mẹ đúng cách
1. Đảm bảo lại chất dinh dưỡng, kháng thể
Nhờ việc bảo quản sữa mẹ theo đúng chuẩn khoa học, bé sẽ nhận được nguồn dưỡng chất với tỷ lệ phù hợp, đồng thời thúc đẩy hệ miễn dịch phát triển khỏe mạnh. Những kháng thể và enzyme tự nhiên có trong sữa mẹ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đường ruột, hô hấp ở trẻ.

2. Tiết kiệm thời gian và hạn chế lãng phí
Các bà mẹ đi làm hoặc bận rộn có thể vắt sữa trước, trữ trong tủ lạnh hoặc tủ đông để bé có sữa ăn khi đói. Việc bảo quản hợp lý còn giúp tránh tình trạng sữa bị dư thừa hoặc không kịp sử dụng khiến phải bỏ đi.

3. Tạo sự linh hoạt cho mẹ
Với những trường hợp mẹ không ở gần bé, việc có sẵn túi sữa dự trữ hỗ trợ bố hoặc người thân cho bé bú đúng giờ, đảm bảo liên tục nguồn dinh dưỡng. Mẹ đồng thời có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe cá nhân hoặc làm việc.

Khi nào cần tham khảo ý kiến chuyên gia?
Việc tuân thủ theo các khuyến nghị an toàn và hướng dẫn từ bác sĩ, chuyên gia là điều cần thiết. Nếu mẹ có bất kỳ băn khoăn nào trong quá trình trữ sữa – từ lượng sữa bé cần, cách trộn sữa, nhiệt độ rã đông… – hãy mạnh dạn trao đổi với bác sĩ nhi khoa, chuyên gia dinh dưỡng hoặc chuyên gia về sữa mẹ như BS Bích Trang BMT. Bằng kinh nghiệm lâm sàng và hiểu biết chuyên sâu, họ sẽ đưa ra những giải pháp cá nhân hóa, phù hợp với tình trạng của cả mẹ và bé.

Kết luận
“Hướng dẫn cách bảo quản sữa Mẹ” là cụm từ mà bất kỳ ai nuôi con bằng sữa mẹ cũng nên quan tâm. Kỹ thuật bảo quản không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sữa mà còn tác động lớn đến sự phát triển về thể chất và trí tuệ của bé. Thông qua những chia sẻ trên, kết hợp với các lời khuyên chuyên môn từ BS Bích Trang BMT, mẹ sẽ tích lũy thêm được nhiều kinh nghiệm thực tế để bảo quản sữa mẹ hiệu quả và an toàn.
Hãy đảm bảo nắm rõ các quy tắc về nhiệt độ, thời gian và phương thức trữ sữa phù hợp. Đồng thời, mẹ đừng quên điều chỉnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đúng mực để sữa luôn dồi dào, chất lượng. Chúc các mẹ luôn tự tin trong hành trình nuôi con khỏe mạnh và đừng ngại tìm kiếm hỗ trợ từ các chuyên gia nếu có bất kỳ thắc mắc nào về “Hướng dẫn cách bảo quản sữa Mẹ” cũng như các vấn đề khác liên quan đến chăm sóc bé.