Nhóm máu mẹ và bé khác nhau có sao không?

Trong quá trình mang thai, rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và sức khỏe của thai nhi. Bên cạnh các yếu tố thường được nhắc đến như dinh dưỡng, lịch khám thai hay tiêm phòng, một vấn đề quan trọng nhưng đôi khi ít được quan tâm đúng mức là tình trạng bất đồng nhóm máu giữa mẹ và con. 

Để lý giải cụ thể hơn, dưới đây là chia sẻ chi tiết từ Bs Bích Trang BMT – chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe Mẹ và Bé, giúp bạn hiểu rõ vì sao nhóm máu lại đóng vai trò quan trọng, đồng thời cung cấp những thông tin cần biết về cách nhận biết và phòng ngừa các biến chứng.

Các hệ thống nhóm máu ảnh hưởng đến mẹ và bé
Việc tìm hiểu nhóm máu, bên cạnh khái niệm về các loại nhóm máu (bao gồm hệ nhóm ABO và hệ Rh), còn liên quan đến hệ miễn dịch của cơ thể. Hệ thống miễn dịch không chỉ bảo vệ cơ thể mẹ trước các tác nhân gây bệnh, mà còn có thể nhận diện thai nhi nếu có bất kỳ sự “khác lạ” nào so với đặc điểm miễn dịch quen thuộc của cơ thể mẹ. Chính điều này trong một số trường hợp dẫn đến hiện tượng bất đồng nhóm máu giữa mẹ và con, làm nảy sinh những biến chứng về mặt sức khỏe.

Bất đồng nhóm máu ở hệ ABO
Ở hệ ABO, tình trạng bất đồng này thường xuất hiện khi người mẹ có nhóm máu O và thai nhi lại có nhóm máu A hoặc B. Lúc này, trong cơ thể người mẹ sẽ có các kháng thể tự nhiên, có khả năng qua nhau thai tấn công hồng cầu của thai nhi. Nhưng thực tế, những trường hợp bất đồng ABO vẫn được đánh giá tương đối nhẹ và hiếm khi gây ra hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, trẻ cũng có thể xuất hiện một số biểu hiện lâm sàng đòi hỏi sự can thiệp y khoa kịp thời, ví dụ như vàng da hoặc thiếu máu nhẹ.

Nguy hiểm từ bất đồng Rh
Khác với bất đồng ABO, bất đồng Rh thường được xem là nguy hiểm hơn, dù tỷ lệ mẹ mang Rh(-) ở nước ta không quá cao. Vấn đề nảy sinh khi người mẹ mang Rh(-) nhưng em bé lại mang Rh(+). Khi ấy, cơ thể mẹ sẽ xem các hồng cầu Rh(+) của thai như “vật thể lạ” và bắt đầu hình thành kháng thể tiêu diệt. Quá trình phải tiếp xúc đủ nhiều lần thì mới thực sự gây biến chứng lớn, vậy nên ở lần mang thai đầu tiên có thể mức độ ảnh hưởng sẽ không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong các lần mang thai sau, nhất là khi mẹ chưa được xử trí phòng ngừa, nguy cơ bất đồng Rh gia tăng vì lượng kháng thể mẹ có thể đã sinh sôi và sẵn sàng tấn công mạnh hơn. Hậu quả có thể dẫn đến tình trạng thiếu máu tán huyết trầm trọng ở thai, gây vàng da nặng, phù thai hoặc để lại những tổn thương lâu dài cho bé.

Biện pháp phòng ngừa và vai trò của y học hiện đại
Đối với mẹ mang Rh(-), một biện pháp phòng ngừa phổ biến là tiêm globulin miễn dịch anti-D. Mũi tiêm này cần thực hiện hai lần, một lần ở tuần 28 của thai kỳ và một lần sau sinh 72 giờ (nếu thai nhi Rh(+)). Ngoài ra, nếu mẹ Rh(-) cần thực hiện các thủ thuật xâm lấn như chọc ối, hoặc bị sảy thai, phá thai thì bác sĩ cũng cân nhắc tiêm anti-D để ngăn ngừa việc tạo kháng thể, giảm thiểu nguy cơ cho lần mang thai tiếp theo. Đây là một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sản khoa, giúp cứu sống và bảo vệ sức khỏe của rất nhiều em bé.

Kết luận
Trở lại với câu hỏi: “Nhóm máu mẹ và bé khác nhau có sao không?” Trên thực tế, không phải lúc nào khác nhóm máu cũng dẫn đến bất đồng nghiêm trọng. Khi mẹ và bé khác nhau về nhóm máu ABO mà không phải O – A, O – B, hoặc khi cả mẹ và con đều Rh(+), tình trạng bất đồng gần như không có hoặc chỉ ở mức độ rất nhẹ. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, các bác sĩ vẫn khuyên thai phụ nên chủ động xét nghiệm nhóm máu sớm, kết hợp theo dõi đầy đủ trong suốt thai kỳ; đồng thời khi nào nhận thấy bé có những dấu hiệu bất thường như vàng da sớm, bú kém, hãy đưa bé đi khám ngay lập tức.
Nếu bạn lo lắng về rủi ro, Bs Bích Trang BMT nhấn mạnh rằng: y học hiện đại đã có đầy đủ công cụ và phương pháp để kiểm soát phần lớn các biến chứng liên quan đến bất đồng nhóm máu. Thông qua quản lý thai kỳ cẩn thận, phát hiện sớm, can thiệp phù hợp, hầu hết trẻ đều được đảm bảo an toàn. Quan trọng nhất, bạn cần lắng nghe tư vấn của bác sĩ, theo đúng lịch khám thai, cập nhật thông tin về tiêm phòng và sàng lọc. Đối với các trường hợp mẹ Rh(-), việc tuân thủ tiêm phòng kháng D đóng vai trò mấu chốt, giảm thiểu trầm trọng nguy cơ ảnh hưởng cho cả thai kỳ hiện tại và tương lai.